Nieuws

Verslag werkconferentie 4 november

‘Handreiking mbo- en hbo-normering voor de verpleegkundigen’

Fijn dat we met zo’n grote multidisciplinaire groep van veel verschillende organisaties in en rond de zorg samen konden komen op 4 november! Doel van de bijeenkomst was het samenstellen van een handreiking met betrekking tot de mbo- en hbo-normering voor verpleegkundigen.

werkconferentie-havvajongen-introductieIntroductie

Havva Jongen – onze Learning en Development manager – opende de conferentie door uit te leggen wat we vandaag gaan doen:

“We gaan met elkaar aan de slag om een handreiking op te stellen met betrekking tot de mbo- en hbo-normering voor verpleegkundigen. Het doel van deze bijeenkomst is een handreiking samen te stellen, waarmee organisaties zelf aan de slag kunnen. Ze kunnen hun eigen normering naast deze handreiking leggen of juist de normering hieruit overnemen.”

 

 

Deelnemers

Freda Vasse – oprichter van Frenetti en bedenker van de Professionaliteitscan – benadrukt dat ze er trots op is dat er zo’n diverse groep deelnemers is van verschillende organisaties: Ziekenhuizen, VVT’s, GGZ, Hogescholen, het LOOV, ROC’s, de NVZ, VenVN en de STTI, die allen een bijdrage willen leveren aan de handreiking. Er zijn maar liefst 50 deelnemers uit het hele land, waaronder: hoogleraren, bestuurders, zorgmanagers, afdelingshoofden, hoofden opleiden & ontwikkeling, docenten en opleidingsadviseurs waarvan het merendeel een verpleegkundige achtergrond hebben.

Aanleiding voor deze bijeenkomst

werkconferentie-freda-vasseFreda: “Een aantal jaren geleden is de Frenetti Professionaliteitscan ontwikkeld. Na de eerste 2 pilots zijn er nu 9 organisaties die er mee werken. Binnen de professionaliteitscan, die de competenties middels performance beschrijvingen bevraagd van verpleegkundigen, kunnen organisaties van tevoren zelf een normering aangeven. De normering aangeven kan naar functiebenaming of naar (hoogste) initiële beroepsopleiding die een medewerker heeft genoten. In het kader van de functiedifferentiatie met de daaraan gekoppelde nieuwe beroepsprofielen voor mbo- en hbo verpleegkundigen wordt er in de meeste organisaties gekozen voor de normering koppelen aan de initiële opleiding. Daarbij krijgt Frenetti herhaaldelijk de vraag of zij een normering heeft liggen. Het is echter niet aan Frenetti om de normering voor mbo en hbo te bepalen. Dit was voor ons de aanleiding om deze werkconferentie te organiseren, zodat we samen in discussie kunnen gaan over wat die normeringen voor zowel mbo als hbo volgens jullie moeten inhouden.”

Wat is de grootste uitdaging voor de verpleegkundige zorg?

In het hele landschap zijn er in de afgelopen decennia twee opleidingsniveaus geweest voor verpleegkundigen en één functietypering. Uitkomsten van internationale studies, onder leiding van Needleman maar ook Aiken (RN4 cast) en toekomstige ontwikkelingen in de zorg leiden ertoe, dat er op maatschappelijk niveau een aanpassing nodig is in de beroepenstructuur. Deze aanpassing is, dat er een beroepsprofiel voor de verpleegkundige uit elkaar is getrokken. De mbo- en hbo-beroepsprofielen 2020 liggen er nu. De verschillende beroepsprofielen worden ook doorgevoerd in de Wet BIG.

In het adviesrapport ‘Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging’, in januari 2016 overhandigd aan minister Schippers, is een duidelijk onderscheid gemaakt in drie beroepsprofielen, waarbij er naast het beroepsprofiel van de verzorgende IG, onderscheid is gemaakt tussen de hbo-opgeleide verpleegkundige (‘regieverpleegkundige’) en de mbo-opgeleide verpleegkundige (‘basisverpleegkundige’).

Freda: “Ik merk dat dit veel discussie oproept, omdat het erg lastig is om concreet te maken – ‘handen en voeten te geven’ – wat nu tot de mbo- en wat tot de hbo-verpleegkundige behoort qua scope van beroepsuitoefening, niveau van competenties en performance, taken en werkzaamheden, rollen en mate van complexiteit van zorg. De uitdaging is: ‘Hoe zorgen we ervoor, dat de juiste professional op het juiste moment bij de cliënt of de patiënt komt?’, ‘Hoe ziet de optimale teamsamenstelling eruit nu en in de toekomst?’ en ‘Wat is daarvan de praktische haalbaarheid?’, gezien de veranderende populatie. Belangrijk is daarbij goed in beeld te hebben, wat er nodig is aan kennis, vaardigheden en attitude om die zorg zo goed mogelijk te doen. Daar komt bij dat we straks heel veel oudere mensen en weinig zorgprofessionals hebben. Dit maakt het noodzakelijk en urgent ons te buigen over de vraag: ‘Op wat voor manier kan je het beste opgeleid worden qua onderwijs, scholing en continue professionele ontwikkeling, zodat iedereen voldoende toegerust is om die steeds toenemende complexiteit van zorg te kunnen doen?’

Meerwaarde Professionaliteitscan in deze discussie

De Professionaliteitscan speelt in op dit grote maatschappelijke probleem. De resultaten van de scan geven inzicht in de performance en ontwikkeling van mbo- en hbo-verpleegkundigen ten opzichte van zowel de eigen ambities van de verpleegkundigen, als die van het team en de organisatie. Op basis hiervan kunnen organisaties gefundeerde besluiten nemen ten aanzien van capaciteitsplanning, loopbaanontwikkeling en learning & development”.

Sprekers

Op de werkconferentie waren twee gastsprekers uitgenodigd: Marjolein Schouten, manager Jeroen Bosch Academie van het Jeroen Bosch Ziekenhuis en Marieke Schuurmans, professor in Nursing Science bij het UMC Utrecht en CNO.

Marjolein Schouten, manager Jeroen Bosch Academie

werkconferentie-marjolein-schouten
Marjolein Schouten gaf een boeiende presentatie over de aanpak en ontwikkelingen over het ‘Opbouwprogramma Verpleegkundig Leiderschap’ in het Jeroen Bosch Ziekenhuis, waarbinnen de Professionaliteitscan is ingezet. Marjolein vertelde over de ambitie, ervaringen en resultaten van het Jeroen Bosch ziekenhuis in hun reis naar verpleegkundig leiderschap. Ze benadrukte het belang om te gaan sturen op de verschillende kwalificaties (mbo of hbo) in het kader van de beroepsprofielen 2020. Marjolein: “Je krijgt alleen ander gedrag, als je ander gedrag uitlokt! Hoe? Door het werk te differentiëren.” Daarbij gaf ze aan, dat we aandacht moeten hebben voor de waardering van de mbo-verpleegkundige, die bovenaan de agenda moet staan en een duidelijke plek dient te krijgen in het zorgstelsel.

Bekijk hier de presentatie van Marjolein Schouten (pdf)

Marieke Schuurmans, professor in Nursing Science UMC Utrecht

werkconferentie-marieke-schuurmans
Veel dank ook aan Marieke Schuurmans voor haar reflectie op de uitkomsten van de werkconferentie en haar visie en stand van zaken met betrekking tot de transitie in de beroepsstructuur voor de mbo- en hbo-verpleegkundige.

Marieke Schuurmans: “Hoe gaan we nou het verschil tussen mbo en hbo in de wet BIG, als het gaat om de voorbehouden handelingen, verankeren? Helaas is daar nog geen uitsluitsel over te geven, want er is best nogal wat discussie over. En die discussie gaat eigenlijk over de vraag ‘In hoeverre gaan we voor hbo over van functionele zelfstandigheid naar formele zelfstandigheid?’. In die discussie zie ik terug dat we het heel moeilijk vinden om vanuit het hier en nu te bedenken wat er precies gaat gebeuren met de nieuwe stroom verpleegkundigen die vanuit de beroepsprofielen 2020 op de markt komen. Vandaar dat er nu een grote behoefte bestaat om cijfermatig te kijken naar ‘waar staan we nu’. Hoe ziet onze groep verpleegkundigen eruit? Hoe is de verdeling en wat is de opleidingsachtergrond? Zodat we weten waar we met z’n allen naartoe gaan werken.”

Daarnaast benadrukte Marieke, dat deze discussie op hoger bestuurlijk niveau intensief gevoerd moet worden, waarbij er aandacht is voor het creëren van de benodigde middelen en randvoorwaarden. Ze nodigde de deelnemers van de werkconferentie uit vragen en opmerkingen aan te dragen, die zij weer kan neerleggen op de agenda’s van Raden van Bestuur.

Groepsdiscussie deelnemers

Alle deelnemers werden op basis van kleur in groepen opgedeeld. Elke groep kreeg een uitgeprinte versie van de Professionaliteitscan met de uitgelichte discussieposities, uitgesplitst naar mbo- en hbo-niveau. De discussieposities zijn tot stand gekomen op basis van de ingevulde scans van 4 ziekenhuizen en zijn de vragen, waarover eerder nog geen duidelijke voorkeurspositie naar voren is gekomen.

Tijdens de groepsdiscussie werd elke groep gevraagd om per discussiepositie uit de scan aan te geven welke positie volgens de groep de voorkeur heeft (1, 2, 3 of 4) per opleidingsniveau. De resultaten per groep zijn op basis van de kleur te herleiden, zie de afbeeldingen hieronder. Aan het eind van de middag werden alle resultaten gebundeld en besproken op gemene delers en wat opvalt. Deze output vormt het uitgangspunt voor het opstellen van de handreiking voor de mbo- en hbo-normering.

Havva nodigde deelnemers tijdens deze groepsdiscussie ook uit op te letten op waar je mogelijk tegenaan loopt bij het invullen van de scan. Frenetti is namelijk continue bezig met de doorontwikkeling van de Professionaliteitscan, waarbij de gebruikswaarde en – vriendelijkheid voorop staan.

De resultaten per niveau

MBO – module 1, 2 en 3
(Klik op de afbeelding voor een vergroting)

HBO -module 1, 2 en 3
(Klik op de afbeelding voor een vergroting)

Reflectie op de uitkomsten van de werkconferentie

Marieke Schuurmans: “Waar hebben we nou de meeste moeite mee om beet te pakken? Dat is dat mbo-niveau. Als je kijkt naar de uitkomsten van de normeringsdiscussie van vandaag dan zien we dat we een hele grote bandbreedte hebben in die competenties en de verwachtingen die we hebben van het mbo-niveau. Daar zal dus een belangrijk deel van onze agenda moeten liggen. Hoe zorgen we, ook op landelijk niveau, er nou voor dat dat mbo-niveau goed in beeld komt en geborgd wordt.

Freda Vasse: “We zijn een heel eind gekomen met de Handreiking, maar er zijn ook nog open eindjes waarover nog consensus bereikt moet worden. Over de hbo-normering is er over het algemeen de meeste overeenstemming. Voor de hbo-normering zijn er slechts 5 items over, waar niet iedereen het over eens was. Voor de mbo-normering is het kennelijk wat lastiger om hierover met elkaar overeen te komen. Wij gaan ons buigen over hoe een vervolg te geven aan deze open eindjes, zodat jullie over het geheel consensus kunnen bereiken.”

Conclusie & vervolg

De werkconferentie heeft veel waardevolle output opgeleverd. Al is de discussie nog niet klaar. We zullen daarom in maart 2017 een vervolg geven aan deze werkconferentie. De datum volgt. We zullen dan onder meer aandacht besteden aan de samenhang van de Professionaliteitscan in relatie tot de ontwikkelingen in het veld en de aanzet tot een Verpleegkundig Volwassenheids Model. Bovendien heeft Frenetti het idee opgevat om ook een werkconferentie te organiseren voor de werkvloer. ‘Wat vinden de verpleegkundigen zelf van de beroepsprofielen 2020 en de output voor de handreiking?’ Hoe zien zij hun eigen deskundigheid en beroepsuitoefening binnen dit kader? Want draagvlak vanuit de werkvloer is onontbeerlijk voor een andere manier van sturen en werken binnen de verpleegkundige zorg!

Freda: “Professionalisering en organisatieontwikkeling, kunnen immers niet zonder elkaar en dat is nu juist waar de professionaliteitscan de verbinding maakt”.

Foto’s

Hieronder ziet u enkele foto’s van de middag.

 

 

Reacties op deze pagina zijn gesloten.

Frenetti in delegatie mee op health missie naar Japan

Van 14 t/m 18 oktober nam Frenetti deel aan een Life Sciences & Health Mission naar Japan. Deze missie werd georganiseerd …

Leerzame economische missie naar Boston

Frenetti reisde van 16 tot en met 19 juli af naar Boston, als deelnemer aan de delegatie van een economische missie, in aanwezigheid …

Frenetti op economische missie naar Boston met minister-president Rutte, minister Bruins en watergezant Ovink

Frenetti gaat van 16 tot en met 19 juli mee met een economische missie naar Boston, in aanwezigheid van minister-president …